Các trang đầu trong Gia phổ Tộc Trần Văn (Xuyên Tây - Quảng Nam) viết bằng chữ Nho trên giấy dó cách đây 150 năm, hiện được lưu giữ tại nhà thờ Tộc (Xuyên Tây - Duy Xuyên, Quảng Nam).

 

Lời tựa đó được dịch thoát theo nghĩa nôm như sau:

                                                                                       LỜI TỰA

"Thường nghe : Vạn vật trong trời đất lâu bền như vàng đá, tồn tại từ ngàn năm trước đến ngàn năm sau. Nhưng vàng rồi có lúc cũng phải tiêu hao, đá rồi có lúc cũng phải tan nát, nếu không được bảo vệ. Dẫu biết rằng công đức của Tổ tiên là trường tồn cùng trời đất, nhưng danh tính, thứ lớp của Tổ tiên phải được con cháu ghi chép rõ ràng thành gia phả thì mới lưu giữ được gốc tích và quá trình diễn dẫn từ đời trước đến các đời sau. Gia phả là một di sản vô giá của mỗi Tộc, mỗi Phái, giúp cho các thế hệ mai sau biết được nguồn cội dòng họ của mình.

Tổ tiên chúng ta xưa thọ phong tộc Trần, nguyên quán ở đất Bắc, di cư vào Nam, sơ cư ở đất Mỹ Xuyên thuộc Quảng Nam. Ban đầu chưa phân chia thành các phái, chỉ biết có Đông Tây nhị giáp. Về sau diễn dẫn thành 4 phái nương tựa cùng nhau ở đất Mỹ Xuyên này.

Lúc sơ khai đất rộng người thưa, Tổ của ta phải trải qua biết bao gian khổ để tự sinh tồn. Và cũng may mà tiền nhân có lưu lại một bản gia phổ - tuy đã rách nát, nhưng cũng là cái cơ sở để con cháu dụng kế chi thời, phục hồi cập nhật thành một bản mới.

Từ năm Canh Tý, chọn ngày mùng 2 tháng 7 làm ngày Tế Thu, con cháu 4 phái dâng lễ phẩm cúng tế tại từ đường để ghi nhớ công đức Tổ tiên.

Liệt Tổ ta sinh vi anh, thác vi linh (sống khôn, thác thiêng), ý kì bất hóa, tình sắt son như vàng đá. Nay tu bổ tường hệ, khó bề chính xác cả trăm phần nhưng cũng cố gắng phảng phất cái tinh anh.

Ôi! Núi gò cũng biến chuyển mà công đức Tổ tiên thì bất hũ, đời sau xét thứ lớp mà thấy, lấy lời hay ý đẹp để ca ngợi dòng họ ta ngày một thêm rạng rỡ.

Tu bổ Gia phả là việc làm hệ trọng, phải nghiêm cẩn như đại đình phát hiệu lệnh. Trên hết là tâm niệm lập thành nhật tàng để phụng tự, khi có ai quá cố thì ghi ngày húy kị để lưu giữ cái tánh danh, làm cho bất tử cái tinh thần của Tiên linh, ví như cái chung cái đỉnh trong cõi vũ trụ vậy. Kính bái !

(Người dịch nghĩa : Trần Văn Hảo - Đời thứ 14 – Dịch năm 2005)